CHÀO MỪNG QUÍ THẦY CÔ GIÁO VỀ THAM DỰ
BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN HÈ NĂM 2011
BCV:Huỳnh T hị Thúy Diễm
MỘT CÁCH HIỂU VỀ BĐTD
BĐTD thể hiện nguyên lý hoạt động theo nguyên tắc liên tưởng “ý này gợi ý kia” của bộ não. Các bạn có thể tạo một BĐTD ở dạng đơn giản theo nguyên tắc phát triển ý: từ một chủ đề tạo ra nhiều nhánh lớn, từ mỗi nhánh lớn lại tỏa ra nhiều nhánh nhỏ và cứ thế mở rộng ra vô tận.
Phạm vi sử dụng BĐTD trong dạy học môn Sinh và môn Hóa học
BĐTD có thể được sử dụng để dạy bài mới, giới thiệu chương, ôn tập củng cố kiến thức, lập kế hoạch bộ môn …
HS có thể tự vẽ BĐTD của một bài đã học, bài sắp học và khi thành thạo nâng cao lên vẽ ôn tập một chương hay một chủ đề nào đó.
HS tự vẽ (HĐCN) hay góp sức (HĐ nhóm) để hoàn thiện một BĐTD, kết hợp kiến thức môn MT và khả năng thu thập hình ảnh tạo BĐTD sinh động, đảm bảo tính khoa học bộ .
4
TÍNH PHÙ HỢP CỦA BỘ MÔN TRONG VIỆC SỬ DỤNG BĐTD
Môn hóa
Kiến thức được phân theo các dạng bài: Khái niệm, định luật; tính chất chung của chất; chất cụ thể;bài luyện tập; bài thực hành. Các kiểu bài này đều có thể áp dụng BĐTD. Thuận lợi nhất là dạy bài mới về “chất cụ thể” và bài “ luyện tập”. HS khá giỏi dùng BĐTD để tổng hợp tính chất của các chất, các dạng toán…
Môn sinh
Kiến thức ở mỗi bài thường gồm : Cấu tạo, chức năng sinh lý, môi trường sống, vai trò. Đặc biệt có mối quan hệ giữa CT với CNSL; Sinh thái với hình thái …Mặc khác, dạy học môn sinh luôn gắn liền kênh hình với kênh chữ. Những yếu tố trên là nguồn dữ liệu hay để lập BĐTD. Dễ áp dụng với các đối tượng HS theo các mức độ qui mô BĐTD khác nhau, như BĐTD cho một bộ phận, một hệ cơ quan hay cả cơ thể…
Sử dụng BĐTD trong việc ôn tập
Phần 1: HS thực hiện ở nhà (thời gian tiết học hạn chế)
+ GV Yêu viên cầu HS tổng kết những kiến thức đã học
+ GV hướng dẫn HS hệ thống một cách logic các kiến thức và chỉ ra mối liên hệ giữa các đơn vị kiến thức đó.





Phần 2: Tổ chức trên lớp
+ Các nhóm hoặc tổ trình bày thành quả của nhóm đã thực hiện. Chú trọng kỹ năng diễn đạt BĐTD.
+ GV củng cố bổ sung cho HS phần hệ thống các đơn vị kiến thức chú ý đảm bảo chuẩn KT và tính đặc thù bộ môn.
BĐTD ôn tập kiến thức về lá
BĐTD ôn tập chương VII
Sử dụng BĐTD trong dạy bài mới
Có thể tiến hành theo cấp độ rèn luyện KN học bằng BĐTD cho HS như sau :

1. Dùng BĐTD hoàn chỉnh cho HS quan sát tìm hiểu các nguồn thông tin có trên BĐTD, kết hợp thông tin ở SGK HS so sánh để tìm hiểu vấn đề. Hướng dẫn HS cách diễn đạt vấn đề từ BĐTD.

2. Dùng BĐTD chưa hoàn thiện để gây vấn đề ( thay cho câu hỏi ). HS sử dụng nguồn thông tin từ SGK, hiểu biết liên môn hoặc kiến thức xã hội có liên quan để hoàn thành BĐTD – tự lĩnh hội kiến thức.

3. Cho HS thực hành tự thiết kế BĐTD cho một mục của bài, một vài đơn vị kiến thức …

4. Phân công mỗi tổ hay nhóm chuẩn bị dữ liệu, thông tin cần thiết của một nhánh trong BĐTD dự định thiết kế cho bài học mới theo định hướng của GV.
BĐTD Bài 3 Hóa học 9
BĐTD Bài 3 Hóa học 9
Một vài lưu ý khi hướng dẫn học sinh phương pháp tự học bằng BĐTD
1. Lập BĐTD để ôn tập không nhất thiết phải theo bài, chương của SGK. HS tự lập theo chủ đề tùy thuộc vào khả năng tư duy của các em, phải đảm bảo đúng kiến thức.

2.Kết hợp kiến thức môn MT để tự vẽ hình ảnh phù hợp chủ đề , bộ môn hoặc hình ảnh sưu tầm để minh họa.

3. Không quá sa đà vào trình bày hình ảnh, màu sắc làm phản khoa học bộ môn.

4. Màu nhánh và màu chữ phải trùng nhau, nhánh lớn, nhánh nhỏ của cùng một đơn vị kiến thức nên cùng màu.

5. Phải tự mình lập BĐTD , không đánh cắp thành quả của bạn. HS phải ý thức lập BĐTD là để tư duy học tập không phải vẽ cho đẹp.

6. Lập được BĐTD xong phải diễn đạt được khả năng tư duy của mình thể hiện trên BĐTD. Nếu dùng từ khóa hàm chứa nhiều ý thì phải nhớ để triển khai đầy đủ ý. HS chưa đủ khả năng để lập BĐTD có tính bao quát thì nên lập nhiều BĐTD đơn giản để rèn luyện dần KN.
Kính chúc các anh, chị và các bạn đồng nghiệp sức khỏe, hạnh phúc gặt hái nhiều thành tích trong năm học mới .
KẾT LUẬN: BĐTD được áp dụng trong dạy học để thầy và trò suy nghĩ có thể triển khai ý một cách nhanh nhất và hoàn toàn tự tin để trình bày vấn đề.